العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
364
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
خودش وارد شد ضمان بر خود اوست و اگر نقصان بر مال مغصوب وارد شد بايد جبران كند و تاوان آن را به صاحبش بدهد و اگر بنده را غصب كرد و بر او جنايتى زد كه ديه آن به اندازه قيمت او است مثلا بينى او را بريد هم بايد عين بنده را به صاحبش برگرداند و هم به اندازه قيمت او ديه دهد و بعضى گفتهاند جمع ميان عين و قيمت ممكن نيست اما ضعيف است و اگر مالى را كه ميان عين و قيمت ممكن نيست اما ضعيف است و اگر مالى را كه غصب كرد مانند گندم يا مثل يا بهتر از آن بياميزد بايد به اندازهء مغصوب از آن جدا كرده به صاحبش بدهد و اگر با پستتر آميخته مثل آن را بدهد . مال مغصوب هر فائده داشته باشد مال مالك است و بايد غاصب چنان كه عين مال را بر مىگرداند قيمت شير و پشم و اجاره مال سوارى و كار را نيز به مالك بدهد خواه خود از آن منتفع شده باشد يا تفريط كرده باشد . اگر مال غصبى را نادانسته از غاصب بخرد به گمان آن كه مال خود او است و مالك بر آن دست يابد و عين مال خود را با منافع آن از مشترى بگيرد مشترى مىتواند به فروشنده رجوع كند و هر چه غرامت كشيده است از فروشنده بخواهد حتى بهاى منافع مثل شير و پشم و اجرت سوارى و كرايه دكان و خانه